TË PËRZGJEDHURAT
Tori Penso, gruaja që shkroi histori në Kupën e Botës, kur bilbili u bë zë i barazisë dhe guximit
Nga Albert Vataj Ka çaste në histori që nuk maten me golat e shënuar, me trofetë e ngritur apo me...
Besim Levonja, mjeshtrit që qeshi dhe qau me popullin e tij, një jetë e shkurtër, një dritë e pashuar në altarin e artit
Nga Albert Vataj Sot, më 21 qershor, kujtojmë me obligimin e respektit dhe të konsideratës përvjetorin e ndarjes nga jeta...
Ruzhdi Pulaha, dramat e të cilit nuk ishin thjesht shfaqje, por mesha laike të ndershmërisë dhe guximit
Nga Albert Vataj Ka disa autorë që nuk shkruajnë thjesht për kohën e tyre, por e gdhendin atë në kujtesën...
Pse Adrienne Rich u bë personi i vetëm që refuzoi Medaljen Kombëtare të Arteve, nderi më i lartë që SHBA akordon
Poetja, eseistja dhe rindërtuesja e dashur Adrienne Rich (16 maj 1929 - 27 mars 2012) njihet si një nga zërat...
Sqarimi që Jean-Paul Sartre bëri më 22 tetor 1964 në shtypin suedez, për refuzimin e Çmimit Nobel
Albert Vataj Më 22 tetor 1964, bota letrare dhe filozofike u trondit nga një vendim i paprecedentë: Jean-Paul Sartre refuzoi...
Jorge Luis Borges, ja se si i përgjigjet pyetjes: “Përse shkruaj?”
Albert Vataj Kur Jorge Luis Borges pyetet “Përse shkruaj?”, përgjigjja e tij nuk është një deklarim i zakonshëm i qëllimit...
“Muzë Radio” që vjen ëndërrtare në eterin e të frymshmes së muzës, që shpirtin e shndërron në fjalë
Nga Albert Vataj “Muzë Radio” dhe magjistarja e mikrofonit, Evi Eni, janë ajo trokitja që dëgjojmë në portën e rëndë...
“Nuk ka asnjë fat, vetëm zgjedhje”, e vërteta e pamëshirshme e Jean-Paul Sartre
Albert Vataj Kjo deklaratë është një nga thikat më ngushëlluese, por edhe më të mprehta që njerëzimi ka ngulur në...
Historia e George Orwellit dhe të birit, Richard Horatio Blair, një dashuri prindërore midis sfidave të gjenialitetit dhe tragjedisë
Lidhja rrëqethëse, e megjithatë magjepsëse, mes George Orwellit dhe djalit të tij të adoptuar, Richard Horatio Blair, mbetet një nga...
Historia e shndërruar në legjendë e 3 motrave që mbajtën në krahë një piano për 27 kilometra, që e ëma të vdiste në shtëpi në magjinë e tingujve
Tetor, viti 1903, malet Siskiyou, Oregon. Nëna e familjes, Ellie Cooper, 61 vjeç, po jepte shpirt në një spital të...
Albert Vataj: Në terr farkëtohet drita, rruga nuk e shmang errësirën, kalon përmes saj
Nuk na mbetet tjetër zgjedhje veç asaj që të ngulmojmë për të gjetur një zgjidhje zemre. Ditënata është lënda përbërëse....
Protesta si shkurorëzim i autoritetit të nënshtrimit, anatomia e një zgjimi
Nga Albert Vataj Sot dita e 17-të e protestës. E njëjta pjesmarrje, e njëjta energji, e njëjta narrativë. Historia e...
FIGURA TË NDRITURA
John Nash, laureati i Çmimin Abel, gjeniu i matematikës që nuk besonte te fati, por te vlera e gjërave
Albert Vataj John Forbes Nash, Jr. mbetet një figurë unike në historinë e mendimit shkencor, një nga ato mendje që...
Read more
KUJTESË
100-vjetori i Ibrahim Tukiçit, kur përjetësia e një emri të madh gdhendet në gur dhe kujtesë
Nga Albert Vataj Ka emra që nuk i përkasin vetëm familjes, qytetit apo kohës së tyre. Ka emra që bëhen...
IMPRESIONE
“Muzë Radio” që vjen ëndërrtare në eterin e të frymshmes së muzës, që shpirtin e shndërron në fjalë
Nga Albert Vataj “Muzë Radio” dhe magjistarja e mikrofonit, Evi Eni, janë ajo trokitja që dëgjojmë në portën e rëndë...
TRADITË
Kur kujtesa bëhet dritë, nga Nana e Këshillit të Mirë, Pajtoria e Shqipnisë, te reliket e Nënë Terezës
Albert Vataj Një ngjarje që nuk është thjesht përkujtim, por një rikthim i thellë në kujtesën shpirtërore dhe identitare të...
Read more
PËRSIATJE
Jemi prekje, që thërret thellësive të epjes së përjetimit për të na hedhur në krahët e stuhisë së ndijimeve
Albert Vataj Duart, duart janë ajo thirrje të thekshme të heshtjes së mijëra pulseve, e një pafundësie qiejsh kopulimi. Prekja...
ESSE
Jorge Luis Borges, ja se si i përgjigjet pyetjes: “Përse shkruaj?”
Albert Vataj Kur Jorge Luis Borges pyetet “Përse shkruaj?”, përgjigjja e tij nuk është një deklarim i zakonshëm i qëllimit...
HISTORI
Kur historia shkruan të vërtetën e gënjeshtërt, si u poshtëruan gratë për të shpëtuar moralin e burrave pas Luftës së Dytë Botërore
Albert Vataj Në verën e vitit 1944, pas çlirimit të Francës nga forcat Aleate, një seri aktesh të dhunshme e...
Read more
POEZI
Buzën që puthja ta flak, kafshon, ti grua që ke ardhur mbushur me dëshirim
Nga Albert Vataj Padurimi i flakëruar etjeve për zjarr dhe epjeve për dëshirim, më hedh te ky prag shpengimi. Shtang...
PROZË
Profili psikologjik i një diktatori të çmendur. Adolf Hitler, i çmenduri që çmendi historinë
Nuk pinte raki, urrente duhanin, fjalimet i ushtronte para pasqyrës dhe i frikësohej vetmisë… Dosja e CIA-s, e ruajtur në...
URTËSI
Psalme drite të farkëtuara në diellin shpirtëror të Fjodor Dostojevskit
Mendimi i Fjodor Dostojevskit farkëtohet në zjarrin e çburgosjes shpirtëror, nga netët e gjata të ferrit, nga rrahjet e potershme...
Read more
AUTORË
Pse Adrienne Rich u bë personi i vetëm që refuzoi Medaljen Kombëtare të Arteve, nderi më i lartë që SHBA akordon
Poetja, eseistja dhe rindërtuesja e dashur Adrienne Rich (16 maj 1929 - 27 mars 2012) njihet si një nga zërat...
LIBRA
Romani “Doktor Zhivago” i Boris Pasternak, një histori dashurie që u bë kërcënim për pushtetin totalitar
Pak libra patën fatin e “Doktor Zhivago” të Boris Pasternak, në Rusinë e atij kapërcyelli historik. Ai ishte një roman...
FILOZOFI
“Nuk ka asnjë fat, vetëm zgjedhje”, e vërteta e pamëshirshme e Jean-Paul Sartre
Albert Vataj Kjo deklaratë është një nga thikat më ngushëlluese, por edhe më të mprehta që njerëzimi ka ngulur në...
Read more
PËRSHKRIMORE
Historia e shndërruar në legjendë e 3 motrave që mbajtën në krahë një piano për 27 kilometra, që e ëma të vdiste në shtëpi në magjinë e tingujve
Tetor, viti 1903, malet Siskiyou, Oregon. Nëna e familjes, Ellie Cooper, 61 vjeç, po jepte shpirt në një spital të...
PIKTURË
Një mrekulli jete e skalitur me ngjyra shpirti nga Van Gogh në tablonë “Degëza e bajames në lulëzim”
Albert Vataj Në janarin e vitit 1890, në Paris, erdhi në jetë Vincent Willem, nipi i Van Gogh-ut, djali i...
DASHURI
Buzën që puthja ta flak, kafshon, ti grua që ke ardhur mbushur me dëshirim
Nga Albert Vataj Padurimi i flakëruar etjeve për zjarr dhe epjeve për dëshirim, më hedh te ky prag shpengimi. Shtang...
Read more
MUZIKË
Franz Liszt, mjeshtri që ktheu pianon në altar dhe dashurinë në përshpirtje
Nga Albert Vataj Sot, në 214-vjetorin e lindjes së Franz Liszt-it, kujtojmë një nga figurat më të shquara të muzikës...
Read more
QYTETËRIM
Sferat e Gurit në Kosta Rika, të mbetura mister, për moshën, mënyrën se si u krijuan kaq përsosmërish dhe për funksionin e tyre
Albert Vataj Në zemër të pyjeve tropikale të Costa Rica, aty ku gjelbërimi duket sikur përpihet nga mjegulla dhe koha...
MITOLOGJI
Mbretëresha e Natës, një pllakë terrakote që ngjall frikë, adhurim dhe magjepsje
Albert Vataj Relievi i njohur si “Mbretëresha e Natës”, një kryevepër mesopotamase e krijuar rreth vitit 1750 para erës sonë,...
REPORTAZH
“Vajzë Fest 2025”, tre ditët e edicionit të tretë të Vajzës së Labërisë që u bë Zonjë e festës së traditës dhe trashëgimisë
Nga Albert Vataj Tre ditë magjike në zemrën e Labërisë, në Vajzën që u ngrit si Zonjë e kujtesës dhe...
Read more
PSIKOLOGJI
INTERVISTA
Jacques Lacan në një intervistë të vitit 1974 që sot tingëllon si diagnozë e shpirtit modern, flet për vështirësinë e të jetuarit
Kush ishte Jacques Lacan? Jacques Lacan (1901–1981) ishte një nga figurat më të ndikueshme dhe më të diskutueshme të psikoanalizës...
FORUM
Protesta si shkurorëzim i autoritetit të nënshtrimit, anatomia e një zgjimi
Nga Albert Vataj Sot dita e 17-të e protestës. E njëjta pjesmarrje, e njëjta energji, e njëjta narrativë. Historia e...
PROFIL
Tori Penso, gruaja që shkroi histori në Kupën e Botës, kur bilbili u bë zë i barazisë dhe guximit
Nga Albert Vataj Ka çaste në histori që nuk maten me golat e shënuar, me trofetë e ngritur apo me...
Read more
A E DINI SE
Bashkëshortët me vajzën e tyre në një arkmort, u takuam bashkë me vdekjen tragjikisht, dhe bashkë “zgjodhën” të ikin në përjetësi
“Tre në një arkivol”, “Emil Keller, gruaja dhe foshnja e bashkuar në vdekje” Në galeritë e fotografive post mortem, kjo...
SHKENCË
Pse mashkullori është një barometër i shëndetit të meshkujve, dhe ne duhet të jemi të vetëdijshëm për paralajmërimet e tij
Mosfunksionimi erektil mund të jetë një paralajmërim i hershëm i një ataku në zemër, goditjeje në tru, diabetit dhe demencës....
EROS
“Krateret e Venusit”, një shenjë e bukurisë, shëndetit dhe vitalitetit seksual, “sytë” që dëshmojnë “gjeometrinë e dëshirës”
Albert Vataj Në trupin e njeriut ekzistojnë disa detaje anatomike që, përtej estetikës, përbëjnë shenja të një fiziku të balancuar...
Read more
NGA JETA E KORIFEJVE
KURIOZITETE
Puthja e parë e dëshmuar përmes artefaktit 4500-vjeçar, një fakt i hershëm i shprehjes së ndjenjës njerëzore
Albert Vataj Në një botë ku fjalët s’kishin ende alfabet, ku historitë kalonin buzët te veshi e nga zemra në...
SHËNDETËSI
Pse mashkullori është një barometër i shëndetit të meshkujve, dhe ne duhet të jemi të vetëdijshëm për paralajmërimet e tij
Mosfunksionimi erektil mund të jetë një paralajmërim i hershëm i një ataku në zemër, goditjeje në tru, diabetit dhe demencës....
NATYRA
Bleta, kjo krijesë e brishtë me krahë të qelqtë, që mban ekuilibrin biologjik që mundëson jetën në Tokë
Në teatrin e madh të evolucionit planetar, pak krijesa luajnë një rol aq monumental dhe thelbësor sa bleta, kjo krijesë...
Read more
