TË PËRZGJEDHURAT
Dashuria për muzikën dhe adhurimi absolut për Shkodrën, për Prenkë Jakovën ishte një fat i paracaktuar
Nga Albert Vataj Shkodra, ajo që ai e adhuroi, muzika, së cilës ai i blatoi çdo çast dhe shpirtje, mbeten...
Dialektika e bindjes dhe dashurisë, kur dashuria nuk është ndjenjë, por vendim
Albert Vataj “Nuk është e vështirë ta duash atë. Është e vështirë ta bindësh.” Në këtë premisë vërtitet e gjithë...
Carl Jung: “Këpuca që i përshtatet një njeriu, i shtrëngon një tjetri; nuk ekziston një recetë jetese që u shkon të gjithëve.”
E megjithatë, pesëdhjetë vitet e para të jetës i kalove duke veshur një këpucë që nuk ishte bërë për këmbën...
Katedralja Saint-Pierre de Beauvais në Francë, kur njeriu guxoi të ngjitej më lart se guri mund të mbante
Albert Vataj Ka monumente që kremtojnë triumfin e njeriut dhe ka të tjerë që madhështinë e tyre e gjejnë pikërisht...
Historia e Louis Pasteur dhe 9-vjeçarit Joseph Meister, të kafshura nga qeni i tërbuar
Ishte një lojë me fatin. Në ndeshjen e jetës me vdekjen, duhet të fitonte guximi dhe shkenca. Mëngjesin e 6...
Koha sipas Henry Van Dyke, s’është problem fizike por gjendje shpirtërore, nuk e jetojmë në kohën e orës, por në kohën e zemrës
Albert Vataj Ekziston një paradoks i çuditshëm në zemër të ekzistencës njerëzore, të gjithë jetojmë në të njëjtën kohë, por...
Episoda nga jeta e Viktor Hygo, portreti i një njeriu të madh nëpërmjet çasteve të vogla
Nuk ka biografi më të vërtetë të një njeriu të madh sesa anekdotat e jetës së tij të përditshme. Veprat...
Margaret Bourke-White, gruaja e jashtëzakonshme, që nuk ishte thjesht fotografe e historisë, por dëshmitare dhe zëri i saj
Margaret White lindi më 14 qershor 1904 në Bronx, Nju Jork, nga Joseph White, një inxhinier me prejardhje polako-hebreje, dhe...
Elizabeth Tabish, aktorja që gjeti shpëtimin dhe pranoi Hirin Hyjnor duke luajtur Maria Magdalenën në serialin “The Chosen”
Jezusi erdhi në jetën e saj përmes Maria Magdalenës. Erdhi jo si një koncept teologjik, as si një kujtim i...
Tori Penso, gruaja që shkroi histori në Kupën e Botës, kur bilbili u bë zë i barazisë dhe guximit
Nga Albert Vataj Ka çaste në histori që nuk maten me golat e shënuar, me trofetë e ngritur apo me...
Besim Levonja, mjeshtrit që qeshi dhe qau me popullin e tij, një jetë e shkurtër, një dritë e pashuar në altarin e artit
Nga Albert Vataj Sot, më 21 qershor, kujtojmë me obligimin e respektit dhe të konsideratës përvjetorin e ndarjes nga jeta...
FIGURA TË NDRITURA
John Nash, laureati i Çmimin Abel, gjeniu i matematikës që nuk besonte te fati, por te vlera e gjërave
Albert Vataj John Forbes Nash, Jr. mbetet një figurë unike në historinë e mendimit shkencor, një nga ato mendje që...
Read more
KUJTESË
100-vjetori i Ibrahim Tukiçit, kur përjetësia e një emri të madh gdhendet në gur dhe kujtesë
Nga Albert Vataj Ka emra që nuk i përkasin vetëm familjes, qytetit apo kohës së tyre. Ka emra që bëhen...
IMPRESIONE
“Muzë Radio” që vjen ëndërrtare në eterin e të frymshmes së muzës, që shpirtin e shndërron në fjalë
Nga Albert Vataj “Muzë Radio” dhe magjistarja e mikrofonit, Evi Eni, janë ajo trokitja që dëgjojmë në portën e rëndë...
TRADITË
Kur kujtesa bëhet dritë, nga Nana e Këshillit të Mirë, Pajtoria e Shqipnisë, te reliket e Nënë Terezës
Albert Vataj Një ngjarje që nuk është thjesht përkujtim, por një rikthim i thellë në kujtesën shpirtërore dhe identitare të...
Read more
PËRSIATJE
Koha sipas Henry Van Dyke, s’është problem fizike por gjendje shpirtërore, nuk e jetojmë në kohën e orës, por në kohën e zemrës
Albert Vataj Ekziston një paradoks i çuditshëm në zemër të ekzistencës njerëzore, të gjithë jetojmë në të njëjtën kohë, por...
ESSE
Jorge Luis Borges, ja se si i përgjigjet pyetjes: “Përse shkruaj?”
Albert Vataj Kur Jorge Luis Borges pyetet “Përse shkruaj?”, përgjigjja e tij nuk është një deklarim i zakonshëm i qëllimit...
HISTORI
Kur historia shkruan të vërtetën e gënjeshtërt, si u poshtëruan gratë për të shpëtuar moralin e burrave pas Luftës së Dytë Botërore
Albert Vataj Në verën e vitit 1944, pas çlirimit të Francës nga forcat Aleate, një seri aktesh të dhunshme e...
Read more
POEZI
Buzën që puthja ta flak, kafshon, ti grua që ke ardhur mbushur me dëshirim
Nga Albert Vataj Padurimi i flakëruar etjeve për zjarr dhe epjeve për dëshirim, më hedh te ky prag shpengimi. Shtang...
PROZË
Profili psikologjik i një diktatori të çmendur. Adolf Hitler, i çmenduri që çmendi historinë
Nuk pinte raki, urrente duhanin, fjalimet i ushtronte para pasqyrës dhe i frikësohej vetmisë… Dosja e CIA-s, e ruajtur në...
URTËSI
Psalme drite të farkëtuara në diellin shpirtëror të Fjodor Dostojevskit
Mendimi i Fjodor Dostojevskit farkëtohet në zjarrin e çburgosjes shpirtëror, nga netët e gjata të ferrit, nga rrahjet e potershme...
Read more
AUTORË
Pse Adrienne Rich u bë personi i vetëm që refuzoi Medaljen Kombëtare të Arteve, nderi më i lartë që SHBA akordon
Poetja, eseistja dhe rindërtuesja e dashur Adrienne Rich (16 maj 1929 - 27 mars 2012) njihet si një nga zërat...
LIBRA
Romani “Doktor Zhivago” i Boris Pasternak, një histori dashurie që u bë kërcënim për pushtetin totalitar
Pak libra patën fatin e “Doktor Zhivago” të Boris Pasternak, në Rusinë e atij kapërcyelli historik. Ai ishte një roman...
FILOZOFI
Carl Jung: “Këpuca që i përshtatet një njeriu, i shtrëngon një tjetri; nuk ekziston një recetë jetese që u shkon të gjithëve.”
E megjithatë, pesëdhjetë vitet e para të jetës i kalove duke veshur një këpucë që nuk ishte bërë për këmbën...
Read more
PËRSHKRIMORE
Historia e shndërruar në legjendë e 3 motrave që mbajtën në krahë një piano për 27 kilometra, që e ëma të vdiste në shtëpi në magjinë e tingujve
Tetor, viti 1903, malet Siskiyou, Oregon. Nëna e familjes, Ellie Cooper, 61 vjeç, po jepte shpirt në një spital të...
PIKTURË
Një mrekulli jete e skalitur me ngjyra shpirti nga Van Gogh në tablonë “Degëza e bajames në lulëzim”
Albert Vataj Në janarin e vitit 1890, në Paris, erdhi në jetë Vincent Willem, nipi i Van Gogh-ut, djali i...
DASHURI
Dialektika e bindjes dhe dashurisë, kur dashuria nuk është ndjenjë, por vendim
Albert Vataj “Nuk është e vështirë ta duash atë. Është e vështirë ta bindësh.” Në këtë premisë vërtitet e gjithë...
Read more
MUZIKË
Muzika, forca krijuese më e aftë për t'i dhënë zë dhe formë përvojave tona më të papërshkrueshme "Një tingull i...
Read more
QYTETËRIM
Katedralja Saint-Pierre de Beauvais në Francë, kur njeriu guxoi të ngjitej më lart se guri mund të mbante
Albert Vataj Ka monumente që kremtojnë triumfin e njeriut dhe ka të tjerë që madhështinë e tyre e gjejnë pikërisht...
MITOLOGJI
Mbretëresha e Natës, një pllakë terrakote që ngjall frikë, adhurim dhe magjepsje
Albert Vataj Relievi i njohur si “Mbretëresha e Natës”, një kryevepër mesopotamase e krijuar rreth vitit 1750 para erës sonë,...
REPORTAZH
“Vajzë Fest 2025”, tre ditët e edicionit të tretë të Vajzës së Labërisë që u bë Zonjë e festës së traditës dhe trashëgimisë
Nga Albert Vataj Tre ditë magjike në zemrën e Labërisë, në Vajzën që u ngrit si Zonjë e kujtesës dhe...
Read more
PSIKOLOGJI
INTERVISTA
Jacques Lacan në një intervistë të vitit 1974 që sot tingëllon si diagnozë e shpirtit modern, flet për vështirësinë e të jetuarit
Kush ishte Jacques Lacan? Jacques Lacan (1901–1981) ishte një nga figurat më të ndikueshme dhe më të diskutueshme të psikoanalizës...
FORUM
Protesta si shkurorëzim i autoritetit të nënshtrimit, anatomia e një zgjimi
Nga Albert Vataj Sot dita e 17-të e protestës. E njëjta pjesmarrje, e njëjta energji, e njëjta narrativë. Historia e...
PROFIL
Dashuria për muzikën dhe adhurimi absolut për Shkodrën, për Prenkë Jakovën ishte një fat i paracaktuar
Nga Albert Vataj Shkodra, ajo që ai e adhuroi, muzika, së cilës ai i blatoi çdo çast dhe shpirtje, mbeten...
Read more
A E DINI SE
Bashkëshortët me vajzën e tyre në një arkmort, u takuam bashkë me vdekjen tragjikisht, dhe bashkë “zgjodhën” të ikin në përjetësi
“Tre në një arkivol”, “Emil Keller, gruaja dhe foshnja e bashkuar në vdekje” Në galeritë e fotografive post mortem, kjo...
SHKENCË
Pse mashkullori është një barometër i shëndetit të meshkujve, dhe ne duhet të jemi të vetëdijshëm për paralajmërimet e tij
Mosfunksionimi erektil mund të jetë një paralajmërim i hershëm i një ataku në zemër, goditjeje në tru, diabetit dhe demencës....
EROS
“Krateret e Venusit”, një shenjë e bukurisë, shëndetit dhe vitalitetit seksual, “sytë” që dëshmojnë “gjeometrinë e dëshirës”
Albert Vataj Në trupin e njeriut ekzistojnë disa detaje anatomike që, përtej estetikës, përbëjnë shenja të një fiziku të balancuar...
Read more
NGA JETA E KORIFEJVE
KURIOZITETE
Puthja e parë e dëshmuar përmes artefaktit 4500-vjeçar, një fakt i hershëm i shprehjes së ndjenjës njerëzore
Albert Vataj Në një botë ku fjalët s’kishin ende alfabet, ku historitë kalonin buzët te veshi e nga zemra në...
SHËNDETËSI
Historia e Louis Pasteur dhe 9-vjeçarit Joseph Meister, të kafshura nga qeni i tërbuar
Ishte një lojë me fatin. Në ndeshjen e jetës me vdekjen, duhet të fitonte guximi dhe shkenca. Mëngjesin e 6...
NATYRA
Bleta, kjo krijesë e brishtë me krahë të qelqtë, që mban ekuilibrin biologjik që mundëson jetën në Tokë
Në teatrin e madh të evolucionit planetar, pak krijesa luajnë një rol aq monumental dhe thelbësor sa bleta, kjo krijesë...
Read more
