“Tre në një arkivol”, “Emil Keller, gruaja dhe foshnja e bashkuar në vdekje”
Në galeritë e fotografive post mortem, kjo pamje s’të lejon të kalosh pa u ndalur. Ajo të kap për krahu me një dhembje që s’ka nevojë për fjalë. Një burrë, një grua dhe një foshnje, bashkë në një arkivol, në atë që duket si një gjumë i shenjtë. Por nuk është thjesht gjumë. Dhe as nuk është thjesht një fotografi që dokumenton vdekjen, është një kapitull i mbyllur me dhimbje që s’mund të lexohet pa u tronditur.
Shikuesit e parë janë ndalur me pyetje: vallë u mor kjo familje e re nga ndonjë epidemi mizore apo nga një aksident tragjik? Ç’të ketë ndodhur që tri jetë të fikeshin kaq herët, kaq papritur? Gjesti i varrimit në të njëjtin arkivol flet për një lidhje të fortë mes tyre, për një intimitet që sfidon edhe kufijtë e jetës e të vdekjes.
Por e vërteta, siç ndodh shpesh, është edhe më e rëndë për zemrën.
Ishte 26 janari i vitit 1894, kur faqet e gazetave “Auburn Herald” dhe “Auburn Argus” u zbrazën nga stendat për pak minuta. Titujt klithnin:
“Tre në një arkivol”, “Emil Keller, gruaja dhe foshnja e bashkuar në vdekje”.
Banorët e qytetit Auburn, në qarkun Cayuga të Nju Jorkut, ishin të tronditur. Fotografia, që sot rri e ngjitur pas historisë si një kujtim i ftohtë, ishte atëherë përshkrimi më i qartë i tragjedisë:
Koka e znj. Keller mbështetej mbi shpatullën e burrit të saj. Mes tyre qëndronte vajza, ende me një shprehje të qetë në fytyrë, si të ishte në gjumë. Dora e nënës, e bardhë dhe e qetë, e mbulonte dorën e vogël të fëmijës.
Por pas këtij kompozimi të dhimbshëm fshihej një skenë e përgjakshme.
Dita para se të fikeshin dritat e kësaj familjeje kishte nisur me përgatitje të zakonshme. Emil Keller, një 30-vjeçar që mbikëqyrte ndërtimin e një sere, ishte gati për të shkuar në pronën e tij. Gruaja e tij Maria, 29 vjeçe, sapo kishte vënë në gjumë vajzën 9 muajshe, Anën. Teksa ai u ngjit për një puthje lamtumire, ajo e priti me një revolver në dorë. E shënjestroi në gjoks. E qëlloi. Pastaj, përmes hekurave të krevatit, e tërhoqi këmbëzën sërish. Dhe më pas edhe një herë. Goditja e fundit i mori asaj vetë jetën. Vdiq në spital më vonë atë mbrëmje.
Askush nuk e priste këtë. Familja Keller, emigrantë nga Zvicra, njiheshin si shembull dashurie dhe harmonie. Por pas buzëqeshjeve të tyre kishte një tronditje të padukshme. Një muaj para ngjarjes, Maria ishte shtruar në spital për lodhje nervore, u lirua pas tre javësh. Të gjithë e pritën kthimin e saj me gëzim. Edhe burri. Ajo dukej më e qetë, më e kthjellët. Por ndoshta plagët e saj ishin më të thella se ç’dukej. Një fqinj më vonë kujtoi: e kishte parë Marinë duke luajtur në piano, mekanikisht, ndërkohë që lotët i rridhnin faqeve.
Dita e funeralit mbushi Kishën Universaliste deri në kapacitet. Njerëzit vërshuan, me kuriozitet, me tronditje, me një dhimbje që nuk e gjen fjalën. Dhe mes gjithë kësaj qëndronte një vendim që mbeti i diskutueshëm për kohën dhe për vetë natyrën e tij, të vendosej në të njëjtin arkivol vrasësja dhe dy viktimat e saj, njëra prej të cilave ishte një foshnje që nuk kuptonte as jetën, e jo më vdekjen.
Imazhi që mbeti pas, kjo fotografi që tani endet në arkivat si dëshmi, është më shumë se një “post mortem”. Ajo është një poemë tragjike e dashurisë që u gërrye nga errësira e mendjes, një akt i tmerrshëm që sfidon arsyen, por jo ndjenjën. Është një kujtesë e brishtë për të gjithë ata që kalojnë buzë saj me shikim të lehtë, se edhe dhimbja më e madhe, mund të mbajë brenda saj gjurmët e dashurisë më të thellë.
Përgatiti: Albert Vataj
Burimi i informacionit: https://veryimportantlot.com/…/troe-v-odnom-grobu… See less
