Albert Vataj
“Ky është paradoksi i dashurisë midis burrit dhe gruas, dy pafundësi takohen me dy kufij; dy nevoja të pafundme për t’u dashur, takohen me dy aftësi të brishta dhe të kufizuara për të dashuruar.”
Ka pak mendimtarë që e kanë depërtuar dashurinë me aq ndershmëri shpirtërore sa Rainer Maria Rilke. Në këtë thënie ai nuk e rrëzon dashurinë, por e zhvesh atë nga iluzionet romantike për ta treguar në natyrën e saj më njerëzore, më të dhimbshme dhe njëkohësisht më të vërtetë.
Paradoksi që ai përmend lind pikërisht aty ku njeriu ëndërron pafundësinë, ndërsa mbetet krijesë e kufizuar. Dy qenie hyjnë në dashuri me uri të pakufishme për t’u kuptuar, për t’u pranuar, për t’u dashur pa masë, por zemrat e tyre, sado të sinqerta, mbeten të brishta, të lodhshme, të pasigurta. Njeriu kërkon absoluten, ndërsa vetë është i përkohshëm. Kjo është drama e fshehtë e çdo dashurie bashkëshortore.
Në martesë nuk takohen vetëm dy njerëz; përballen dy vetmi, dy histori plagësh, dy botë pritshmërish dhe frikërash. Secili hyn me dëshirën për të gjetur strehim të pafund, por shpesh zbulon se edhe tjetri ka nevojë për shpëtim. Dhe pikërisht këtu nis sprova: si të mbash gjallë një dashuri që kërkon pafundësi, kur forcat njerëzore janë të kufizuara nga lodhja, rutina, egoja, heshtjet dhe pamundësia për ta kuptuar plotësisht tjetrin?
Por Rilke nuk është pesimist. Në këtë të vërtetë të hidhur fshihet edhe madhështia e dashurisë. Sepse dashuria nuk bëhet e vërtetë kur është e përsosur, por kur dy qenie të papërsosura vazhdojnë të zgjedhin njëra-tjetrën, edhe duke e ditur se nuk do ta shuajnë kurrë plotësisht etjen e shpirtit të tjetrit. Dashuria bashkëshortore nuk triumfon sepse arrin idealen, por sepse vazhdon të ndërtojë ura mbi kufijtë njerëzorë.
Kjo thënie është një kujtesë e fortë se dashuria nuk është bashkimi i dy plotësive, por përpjekja e dy mungesave për të krijuar kuptim së bashku. Dhe ndoshta pikërisht kjo e bën aq sfiduese, aq të dhimbshme, aq të brishtë, por edhe aq të shenjtë.
