Nga Albert Vataj
Fytyra e mbretëreshës është e mbuluar me një mantel të hollë që simbolizon virtytin dhe besimin, hirin dhe përsosmërinë, elemente këto me rëndësi primare për fisnikët, në veçanti për monarkët.
Mjeshtri italian, Torreggiani prodhoi gjithashtu edhe piedestalin mbi të cilin mbështetet busti i mbretëreshë së Spanjës.
“Isabel II, e mbuluar”. U realizua nga mjeshtri në vitin 1855 me mermer nga Carrara.
Ajo ka qasje unike për të portretizuar mbretëreshën Isabel II si një grua ikon, pas hirit të së cilës qëndron bukuria dhe pushteti. Zgjedhja novatore e Torreggiani për të mbuluar fytyrën e mbretëreshës, e veçon këtë pjesë dhe tërheq vëmendjen e shikuesit, duke e bërë këtë arritje të jashtëzakonshme një habi dhe kureshti. Sepse e tillë ishte coha e hollë e realizuar në mermer, duke e ofruar portretin e gruas së hirshme të gjallë dhe delikate, të brishtë dhe depërtuese, joshëse dhe imponuese, të frymshme si vetë mrekullimi krijues që rreket eterit ta përjetësojë këtë madhështi në befasi.
Mjeshtri Torregiani, duke iu referuar modeleve të mëparshme me vello, si kryevepra e Krishtit me vello nga Sanmartino ose Virgjëresha Vestale nga Monti, e cila ishte vetëm disa vjet më parë, skaliti bustin e mbretëreshës, duke e mbuluar fytyrën e saj me një mantel të hollë që lejon një pamje pothuajse të plotë pa i fshehur asnjë nga tiparet e mbretëreshës së Spanjës.
Velloja fillon nga kurora me elementet klasik, dhe më pas arrin deri te shpatullat e Isabelës II. Flokët janë stiluar me një gërshet të rafinuar, ndërsa busti është zbukuruar me një karficë zbukurimi me perla. Nën vello ju mund të perceptoni praninë e një gjerdan perlash që nuk mund të mënjanohet, nga satusi dhe lartësimi i pambërritshëm.
Sipas specialistëve dhe kritikëve të artit, mjeshtri italian, Camillo Torreggiani, një specialist në bustet e portreteve, por edhe të varreve monumentale, donte të thyente plotësisht traditën zyrtare dhe t’i bënte përshtypje mbretëreshës Isabel II me këtë arritje teknike spektakolare, të paimagjinueshme dhe sfiduese për një skulptor.
Por më shumë se një vit beteje të ashpër me mermerin e Carraras, mjeshtri arriti të depërtonte me daltë dhe ngulmim nën mermer, të skaliste fytyrën e bukur. Dhe duke e mbuluar, padyshim që ai pretendoi se bëri diçka uau, t’i shton skulpturës një atmosferë misteri, idili dhe kulmimi krijues.
Camillo Torreggiani kishte kërkuar shumën prej 51,460 reale për këtë portret, por skulptorët e Kamera, Francisco Elias Vallejo dhe Jose Piquer, nuk u pajtuan me atë vlerësim të tepruar sipas tyre dhe paguan vetëm 28,000 realë për punën e artistit duke shtuar një rimbursim të shpenzimeve 6 mijëra realë.
Torreggiani protestoi vazhdimisht kundër këtij zhvlerësimi absurd, 33 mijë realë gjithsej për një punë që zgjati trembëdhjetë muaj ishte shumë pak, por ai nuk mori as një cent më shumë.
Torreggiani mori çmimin prestigjioz Cruz de Carlos III për këtë bust.
Skulptura ishte pjesë e Koleksionit Mbretëror dhe më vonë gjeti vendin e saj në Museo de Arte Moderno.
Sapo skulptura u ekspozua për publikun në Muzeun Prado, ajo pati një sukses të jashtëzakonshëm dhe mjaft vizitorë kaluan pragun e atij vendi vetëm për të parë veprën e Torreggiani.
Kush ishte Isabel II?
Isabel II, e njohur edhe si Isabella II. Ajo ishte mbretëresha e Spanjës nga viti 1833 deri në 1868. U ngjit në fron në moshë në moshën 3-vjeçare, pas vdekjes së babait të saj, mbretit Ferdinand VII. Mbretërimi i saj u shënua nga trazira politike, trazira sociale dhe konflikte midis fraksioneve liberale dhe konservatore.
Spanja po përballej me paqëndrueshmërinë politike, vështirësitë ekonomike dhe tensionet rajonale. Luftërat Karliste, të cilat vendosën përkrahësit e pretendimit të saj kundër atyre të xhaxhait të saj Carlos María Isidro, ishin një pjesë e madhe e viteve të saj të hershme si mbretëreshë.
Isabel II u martua me kushëririn e saj, Francisco de Asís, në vitin 1846. Martesa e tyre nuk ishte e lumtur dhe nuk solli një trashëgimtar të qëndrueshëm të fronit. Thashethemet për jetën e saj personale dhe aferat e supozuara shtuan polemikat rreth mbretërimit të saj.
Peizazhi politik në Spanjë ishte i ndarë midis liberalëve (reformatorët progresivë) dhe konservatorëve (tradicionalistët). Mbretërimi i Isabel II vijoi pa ndryshime në pushtet midis këtyre fraksioneve, duke çuar në ndryshime të shpeshta në qeveri.
Në vitin 1868, një revolucion i njohur si Revolucioni i Lavdishëm e detyroi Isabel II të mërgonte. Ajo abdikoi nga froni në favor të djalit të saj, Alfonso XII. Largimi i saj shënoi fundin e monarkisë Burbon në Spanjë.
Trashëgimia e Isabel II është komplekse. Disa e shohin atë si një simbol të paqëndrueshmërisë dhe korrupsionit, ndërsa të tjerë vlerësojnë përpjekjet e saj për të modernizuar Spanjën.
Mbretërimi i saj mbetet një periudhë magjepsëse në historinë spanjolle.
Skulptori, Camillo Torreggiani (19 mars 1820 – 1896)
I lindur në një familje të varfër, në moshën 20-vjeçare, ai u largua nga Ferrara në kërkim të punës. Punoi në Bolonjë në dekorimet e pallatit del Podestà, i cili po restaurohet. Ai punoi gjithashtu në kishën e Santa Maria del Soccorso të Livornos. Ai zhvendoset në Firence, për të punuar nën skulptorin Luigi Pampaloni. Për Pampalonin, Torreggiani përfundoi shumë portrete. Qëndroi në Firence njëmbëdhjetë vjet, pastaj u kthye në Ferrara e tij, ku hapi një studio. Në varrezat e Ferrarës përfundoi monumentet për familjet Mantovani dhe Botti; një monument për amerikanin Lovel Putman, një monument për familjen e Cavaliere Santini, një monument për avokatin Marcellino Lombardi, një monument për Maragola. Ai gjithashtu e bëri monumentin për nder të patriotit Garibaldino Bonetti, i cili vdiq në Betejën e Bezzecca-s . Alegoria përshkruan personifikimin e qytetit të Ferrarës, i cili shkruan emrin e tij në analet e historisë së vendit të tij. Ai bëri gjithashtu buste të klientëve të spitalit në Casa di Ricovero. Ai përfundoi një bust të Vittorio Emanuele për qytetin e Ternit .
Torreggiani udhëtoi gjerësisht nëpër Evropë, në Paris, Londër, Vjenë dhe Madrid. Ai ishte në Madrid kur skaliti një bust portret të mbretëreshës Isabel II. Ai gjithashtu përfundoi një portret të Gioacchino Rossini për Republikën e San Marinos.
