Lidhja rrëqethëse, e megjithatë magjepsëse, mes George Orwellit dhe djalit të tij të adoptuar, Richard Horatio Blair, mbetet një nga kapitujt më të brishtë e më dritëdhënës në jetën e mundimshme të autorit.
Në vitin 1944, Orwell dhe bashkëshortja e tij, Eileen, adoptuan një foshnjë, por fati u tregua mizor, Eileen ndërroi jetë vetëm dhjetë muaj më vonë, gjatë një ndërhyrjeje kirurgjikale. I mbetur i vetëm si baba, teksa lëngonte nga një tuberkuloz i rëndë dhe shkruante kryeveprën e tij “1984”, Orwell refuzoi prerazi ta braktiste Richardin. Ai zgjodhi, përkundrazi, ta rriste atë me një përkushtim absolut në ishullin e vetmuar skocez të Juras.
Pas ikjes së parakohshme të së shoqes, Orwell i rrëfeu një miku ndjenjën e thellë të misionit që tashmë e mbante në jetë, duke shkruar: “Nuk më ka mbetur vërtet asgjë tjetër në jetë përveç punës sime dhe dëshirës për t’u siguruar që Richardi ta nisë mbarë jetën.”
Si baba, Orwell ishte tërësisht i përfshirë në përditshmërinë e rritjes së fëmijës, duke ndarë rregullisht me miqtë dhe të afërmit lajme mbi zhvillimin dhe natyrën çapkëne të vogëlushit. Në një prej letrave të tij, ai vinte në dukje: “Richardi është shumë mirë dhe po i mbeten të vogla të gjitha rrobat. Është mjaft i përparuar me dhëmbët, por ende nuk flet.”
Në një tjetër letërkëmbim, ai e përshkruante djaloshin me një gërshetim krenarie prindërore dhe humori fin: “Është shumë i bëshëm dhe i rëndë… ka një shpirt mjaft të ëmbël, por ama është tmerrësisht shkatërrues.”
Edhe kur u gjend përballë rreziqeve që mund t’i kushtonin jetën, gjakftohtësia dhe dashuria e tij sublime për të mbrojtur të birin nuk u lëkundën për asnjë çast. Gjatë një aksidenti lundrimi tmerrues në vitin 1947, kur varka e tyre u përmbys në vorbullën famëkeqe të Corryvreckanit, Orwell arriti ta shpëtonte 3-vjeçarin Richard nga pëlhura e mbytur e velës, i nxori të gjithë shëndoshë e mirë mbi një shkëmb të zhveshur dhe, teksa prisnin ndihmën, komentoi krejt natyrshëm: “Gjë e çuditshme me gocat e detit, krijesa jashtëzakonisht kurreshtare.”
Pavarësisht rrënimit të shëndetit dhe sforcimit që kërkonte karriera e tij letrare, Orwell u sigurua që fëmijëria e djalit të tij të ishte e ngrohur nga dashuria, duke i lënë Richardit kujtimin e pashlyeshëm të një babai tmerrësisht të vëmendshëm, të ngrohtë dhe të mrekullueshëm.
Historia e Richard Horatio Blair (i lindur në maj 1944) nuk përfundoi me vdekjen e parakohshme të George Orwellit në janar të vitit 1950, kur Richardi ishte vetëm pesë vjeç. Edhe pse jetoi shumë pak me të atin, figura e Orwellit la një gjurmë të pashlyeshme në jetën e tij.
Ja se si vijoi jeta e djalit të adoptuar të Orwellit.
Përpara se të ndërronte jetë, Orwelli u sigurua që Richardi të mos mbetej jetim dhe pa përkujdesje. Ai la udhëzime që e motra, Avril Blair, tetoja e Richardit, të bëhej kujdestarja e tij ligjore.
Avrili ishte ajo që kujdesej për të dy në ishullin Jura, ndaj ajo e rriti Richardin me të njëjtën dashuri dhe përkushtim në Skoci. Richardi ka treguar më vonë se teto Avrili ishte një figurë shumë e rëndësishme dhe e fortë në jetën e tij, duke i ofruar një fëmijëri të qëndrueshme dhe të qetë, larg vëmendjes së tepërt mediatike.
Ndryshe nga i ati, Richardi nuk zgjodhi rrugën e letërsisë apo të gazetarisë. Ai studioi për bujqësi dhe kaloi një pjesë të madhe të jetës së tij duke punuar si inxhinier mekanik dhe shitës i makinave bujqësore e industriale për kompani të mëdha si Massey Ferguson. Ai bëri një jetë relativisht private, të thjeshtë dhe larg dritave të skenës në Skoci, ku u martua dhe krijoi familjen e tij, ka dy djem.
Kur mbushi 30 vjeç, Richardi trashëgoi një pjesë të të drejtave të autorit të veprave të Orwellit, të cilat menaxhoheshin përmes një fondi të krijuar nga gruaja e dytë e Orwellit, Sonia Brownell. Ndërsa mosha kalonte, Richardi filloi të angazhohej gjithnjë e më shumë publikisht për të mbrojtur dhe nderuar kujtimin e të atit.
Shoqata Orwell (The Orwell Society): Sot, Richard Blair është Patron i The Orwell Society. Ai udhëton rregullisht për të folur në konferenca, dokumentarë dhe seminare mbi jetën e Orwellit si njeri dhe si baba, duke ofruar një këndvështrim që askush tjetër nuk e ka.
Çmimi Orwell: Ai mbështet fuqishëm The Orwell Foundation, i cili ndan çdo vit çmime prestigjoze për gazetarinë dhe shkrimet politike që mbajnë gjallë vlerat e Orwellit, të vërtetën, qartësinë e gjuhës dhe lirinë e shprehjes.
Sot, në moshën mbi 80-vjeçare, Richardi është personi i fundit i gjallë që e ka njohur Orwellin nga afër në përditshmëri. Në intervistat e tij, ai ka ndarë disa detaje mjaft prekëse:
Për pirjen e duhanit:
“E mbaj mend gjithmonë me një cigare në dorë. Dridhte duhan të fortë (shag) dhe unë ulesha në gjunjët e tij duke parë se si lëvizte makineria e vogël me të cilën bënte cigaret. Ishte një kujtim shumë vizual dhe aromatik.”
Për makinën e shkrimit në Jura:
“Në katin e sipërm dëgjohej vazhdimisht trokitja e mbytur e makinës së tij të shkrimit. Ai po shkruante “1984”. Ishte shumë i sëmurë, por nuk ndalej. Kur zbriste poshtë, fshinte gjakun nga shamia dhe sillej sikur asgjë të mos kishte ndodhur, vetëm që unë mos të frikësohesha.”
Për natyrën e Orwell-it:
“Njerëzit e imagjinojnë si një njeri të zymtë, të ftohtë dhe politik, sepse librat e tij janë të tillë. Por si baba, ai ishte njeriu më i ngrohtë, më i duruar dhe më i dashur që mund të ekzistonte. Më bënte vetë lodra nga druri dhe nuk më bërtiti kurrë, edhe kur bëja rrëmujë.”
Richard Blair jeton ende sot në Skoci dhe mbetet një urë lidhëse e gjallë me një nga mendjet më të ndritura të shekullit të XX, duke dëshmuar se George Orwell nuk ishte vetëm një shkrimtar gjenial, por edhe një baba heroik.
Albert Vataj
