Albert Vataj
Ai, që ndërtoi një univers të tërë emocionesh pa një fjalë të vetme, na flet pikërisht aty ku fjala dështon, në ndërgjegje. Në atë hapësirë ku dhimbja dhe e qeshura bashkëjetojnë si dy anë të së njëjtës monedhë njerëzore.
Asgjë nuk është e përjetshme në këtë botë, as lumturia, por as vuajtja. Kjo është një nga të vërtetat më çliruese, problemet tona nuk janë kështjella të përhershme, por kalimtarë që kërkojnë të na mësojnë diçka, para se të zhduken. Chaplin e dinte këtë, sepse ai vetë e kishte jetuar varfërinë, braktisjen, përbuzjen, dhe i kishte shndërruar në art.
“Më pëlqen të eci në shi, sepse askush nuk mund t’i shohë lotët e mi.”, u shpreh gjëmimshëm ai zë shpirti.
Kjo nuk është thjesht një metaforë e trishtimit, por një deklaratë dinjiteti: njeriu ka të drejtë të vuajë pa e shndërruar dhimbjen në spektakël. Në një botë që shpesh kërkon ekspozimin e çdo ndjenje, kjo është një ftesë për intimitet shpirtëror.
“Dita më e humbur në jetë është dita kur nuk qeshim.”
Këtu fshihet filozofia e tij themelore, e qeshura nuk është luks, por nevojë ekzistenciale. Ajo është akt rezistence ndaj absurditetit të jetës, një mënyrë për të mos u mposhtur nga pesha e realitetit.
“Gjashtë mjekët më të mirë në botë…”, rrezet e diellit, pushimi, ushtrimi, dieta, vetëvlerësimi dhe miqtë.
Kjo është një etikë e thjeshtësisë, një rikthim tek themeloret që njeriu modern shpesh i harron. Chaplin nuk flet për ilaçe, por për ekuilibër. Ai na kujton se shëndeti nuk është vetëm biologji, por edhe marrëdhënie, me trupin, me veten dhe me të tjerët.
“Nëse shihni hënën, do të shihni bukurinë e Zotit… nëse shihni diellin, fuqinë e Tij…”
Këtu ai ndërton një kozmologji të përjetimit: bota nuk është vetëm materie, por simbol. Dhe njeriu, kur sheh veten në pasqyrë, duhet të shohë jo vetëm formën, por kuptimin, një krijim që mbart potencialin e së bukurës dhe të së lartës.
“Ne jemi të gjithë turistë…”
Një nga metaforat më të fuqishme, jeta si udhëtim i paracaktuar në koordinatat e saj të mëdha, por i hapur në mënyrën se si e përjetojmë. Nuk kemi kontroll mbi gjithçka, por kemi përgjegjësi mbi mënyrën se si reagojmë, si ndiejmë, si jetojmë.
Në thelb, këshilla e Charlie Chaplin nuk është një moral i thatë, por një poezi e jetuar, të pranosh përkohësinë, të ruash dinjitetin në dhimbje, të mos harrosh të qeshësh, të jetosh me thjeshtësi dhe të besosh në një rend më të madh se vetja.
Sepse jeta, siç ai na e kujton, nuk është një provë për t’u kaluar, por një udhëtim për t’u përjetuar.
Jetoni sot.
