Albert Vataj
10 prill 2026
Lajmi për ndarjen nga jeta të Eliot Engel shënon mbylljen e një epoke për diplomacinë shqiptare dhe marrëdhëniet tona me Uashingtonin. Ai nuk ishte thjesht një politikan amerikan që mbështeti një kauzë, por arkitekti i zërit shqiptar në nivelet më të larta të pushtetit botëror.
Bota shqiptare është në zi për humbjen e një prej aleatëve të saj më besnikë dhe më të fuqishëm në historinë moderne. Eliot Engel, ish-kryetari i Komisionit për Punë të Jashtme në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së dhe njeriu që për tri dekada u bë “mbrojtësi i pamposhtur” i të drejtave të shqiptarëve, ka mbyllur sytë përgjithmonë.
Në vitet ’90, kur Kosova lëngonte nën rrethim dhe izolim, ishte pikërisht zëri i Engel që kumbonte në korridoret e Kongresit Amerikan. Ai ishte ndër të parët që kërkoi ndërhyrjen e NATO-s dhe njohjen e pavarësisë së Kosovës, duke u bërë promotor i diplomacisë që kulmoi me çlirimin e saj në vitin 1999. Për shumë shqiptarë, Engel ishte “vëllai amerikan” që nuk i la kurrë vetëm në momentet më të errëta.
Angazhimi i tij nuk u ndal vetëm te Kosova. Engel luajti një rol kyç në, anëtarësimin e Shqipërisë në NATO. Duke ushtruar presion dhe ndikim për reformat e nevojshme dhe integrimin e vendit në strukturat euro-atlantike.
Gjithashtu ai luajti një rol përcaktues në forcimin e demokracisë. Ai ishte një vëzhgues kritik por dashamirës i tranzicionit shqiptar, duke kërkuar gjithmonë shtet ligjor dhe institucione të forta.
Engel ishte ura lidhëse mes komunitetit shqiptar në Amerikë dhe Shtëpisë së Bardhë, duke u dhënë shqiptarëve peshën politike që u mungonte.
Emri i Eliot Engel është i gdhendur në rrugët e Prishtinës dhe në kujtesën historike të Tiranës. Ai nuk ishte një mik i rastit; ai ishte një njeri që e kuptonte shpirtin e shqiptarit dhe rëndësinë gjeopolitike të këtij kombi në Ballkan.
Me ikjen e tij, politika e jashtme shqiptare humb një avokat të pazëvendësueshëm, por trashëgimia e tij mbetet e gjallë në çdo gur kufiri të Kosovës së lirë dhe në çdo flamur të NATO-s që valon në Shqipëri.
“Unë jam një hebre nga Bronksi, por në zemër jam shqiptar,”, kjo thënie e tij do të mbetet testamenti i një miqësie të pathyeshme që ndryshoi rrjedhën e historisë sonë.
