Nga Albert Vataj
Ka baballarë që nuk kanë marrë kurrë një përqafim. Jo sepse nuk e meritonin, por sepse askush përpara tyre nuk ua mësoi gjuhën e butësisë. Ata janë rritur në një botë ku dashuria nuk artikulohej, por supozohej; ku ndjenja nuk shprehej, por fshihej pas qëndrueshmërisë dhe punës. Heshtja, për ta, nuk ishte zgjedhje morale, por kusht formimi.
Shumë prej këtyre burrave e njohën lodhjen përpara se të kuptonin çfarë ishte dashuria. Përgjegjësia u ra mbi supe para se loja të kishte filluar. Fëmijëria nuk u ndërpre, ajo u kapërcye, si një luks i panevojshëm në një jetë që kërkonte qëndresë. Ata u bënë të rritur përpara se të mësonin të ishin fëmijë.
Në mungesë të ëndrrave, realiteti u bë mësuesi i vetëm. Askush nuk i mësoi se imagjinata është një strehë, se butësia është një formë force, se një puthje në ballë mund të jetë një premtim sigurie. Ata nuk e njohën ngrohtësinë e ritualeve të vogla, mëngjeset e qeta, pasditet e kota, fjalët që nuk shërbejnë për asgjë tjetër veçse për të qenë pranë. Bota iu shfaq herët si detyrë, jo si mundësi.
E megjithatë, shumë prej këtyre baballarëve kanë mbetur, thellë-thellë, fëmijë. Jo fëmijë lozonjarë, por fëmijë të mbetur në pritje të lidhur me një fëmijëri që nuk e jetuan kurrë. Edhe kur nuk e shprehin, në një qoshe të heshtur të vetes së tyre, ata ende presin diçka që nuk ua dha askush, një shenjë miratimi, një përqafim të vonuar, një fjalë që të thotë “je mjaftueshëm”.
Mënyra e tyre e të dashuruarit shpesh është e ashpër, e kursyer, e heshtur. Dhe kjo heshtje ndonjëherë lëndon. Por si t’ua mësosh ëmbëlsinë atyre që janë rritur pa përkëdhelje? Si t’i kërkosh gjuhë emocionale dikujt që nuk e ka pasur kurrë alfabetin e saj? Ajo që shpesh interpretohet si ftohtësi, është në të vërtetë paaftësi e trashëguar për të shprehur ndjenjën.
Megjithatë, këta baballarë dhanë gjithçka që kishin. Me duar të ashpra dhe zemra të përmbajtura, ata ndërtuan një dashuri pa retorikë, pa deklarata, pa zë. Një dashuri e bërë nga veprime, jo nga fjalë; nga prania, jo nga shpjegimet; nga sakrifica e përditshme, jo nga gjestet e mëdha. Ishte një dashuri që mbushi shumë boshllëqe, përfshirë edhe ato që ata vetë i mbartnin në heshtje.
Duhet ta kujtojmë këtë, ka baballarë që duan me zë të lartë sepse nuk mësuan kurrë të duan në heshtje, dhe ka të tjerë që duan në heshtje sepse fjala u ka munguar gjithmonë. Heshtja e tyre nuk është mungesë ndjenje, por gjurmë plage. Është trashëgimi brezash që mësuan të mbijetonin, jo të përkëdhelnin.
Ka baballarë që ndërtojnë krahë për fëmijët e tyre me duar që vetë nuk kanë mësuar kurrë të fluturojnë. Ata nuk i ndoqën ëndrrat e veta, por u bënë themeli mbi të cilin fëmijët mund të ëndërrojnë. Dhe kjo është një formë e lartë, ndonëse e padukshme, e dashurisë njerëzore.
Sepse pas çdo heshtjeje, ndonjëherë fshihet një zemër që ka zgjedhur të dojë ashtu siç di më mirë, në mënyrën e vet, të kufizuar, por të sinqertë. Çdo baba është një histori. Dhe në disa heshtje, më shumë sesa në fjalë, qëndron historia më autentike e dashurisë së tyre.
