Nga Albert Vataj
Ne shpesh gabojmë duke kërkuar dashurinë te jehona e fjalëve, te premtimet e përsëritura, te deklaratat e mëdha që ngjajnë si fishekzjarre në qiellin e një nate vere, apo te ruajtja e sipërfaqshme e vezullimit dhe ngjyrave, pashpërbëshmëria e formave ideale dhe linjave, gjithëhershmëria e kundërmimit të aromave dhe epshit të shijes.
Siç thotë Rumi: “Gjuha e dashurisë nuk ka fjalë”… edhe pse hapat e fillimtë kur ajo afrohet për të zgjuar thellë nesh dete të trazimtë përjetimi dhe për të ndezur zjarre zhuritës ndijimi, janë fjalët e mylmyera në mjaltin e nektarit të luleve, janë pauzat ku na përpin heshtja.
Dashuria e thellë nuk kushtron për të lajmëruar botën, por oshëtin për të dëshmuar një ngjarje sizmike. Ajo vepron, tek secili nga ne në mënyrë të ndryshme, edhe pse ka vetëm një emër, me të cilin e kemi pagëzuar.
Ka njerëz që nuk e thonë “Të dua” çdo mëngjes. Por ata e tregojnë atë në mënyrën si ta afrojnë filxhanin e kafesë pa të zgjuar, si e vërejnë lodhjen në sytë e tu përpara se ta pranosh vetë, si ta lënë pjesën më të mirë të bukës pa e bërë kurrë çështje. Ka një vështrim që ndalet një sekondë më gjatë. Një heshtje që kupton më shumë se një ligjërim.
Kjo është dashuria si sjellje.
Një komunikim organik, i heshtur, që nuk ka nevojë për përkthim.
Kur dashuria ofrohet lirisht, ajo nuk është detyrim, as kontratë emocionale. Ajo është frymëmarrje. Nuk e mendon; thjesht e bën. Dhe pikërisht aty fillon transformimi i saj.
Në fillim, dashuria është zjarr. Ka dridhje, ethe, ankth të ëmbël. Ka pritje mesazhesh, rrahje të përshpejtuara zemre, një lloj hutimi të bukur që të bën të ndihesh i gjallë në çdo qelizë. Është si të ecësh mbi një tokë që lëkundet lehtë, e pasigurt, por magjepsëse.
Shumë njerëz mbeten të lidhur me këtë fazë. Ata kërkojnë përjetësisht “ndjenjën e parë”. Qajnë për “vajzën e dikurshme” apo “romantikun e parë”, sikur dashuria të ishte një fotografi që duhej ruajtur pa u zbehur kurrë.
Por njeriu nuk është monument. Është organizëm. Dhe organizmat ndryshojnë.
Siç do të theksonte Erich Fromm, dashuria nuk është një gjendje e përhershme entuziazmi, por një akt i vazhdueshëm krijimi. Ajo është një ndërtesë që kërkon punë çdo ditë. Jo punë dramatike, por të vogël, të përditshme, të padukshme.
Ajo që ishte “dehëse” në fillim nuk ka humbur.
Ajo është përthithur.
Nuk është më një stoli që shkëlqen jashtë. Është bërë ind.
Nuk është më një valë që të rrëmben. Është deti ku noton.
Dashuria nuk është më “ngjyra” e lëkurës, por “rrahja” e zemrës.
Ai nuk është më “shkëlqimi” i syve, por “siguria” e dorës që të mban kur rruga bëhet e pjerrët.
Nëse e shohim dashurinë si një produkt, do të pyesim gjithmonë…
A është ende aq e fortë?
A është ende aq e bukur?
A ka humbur shkëlqimin?
Por nëse e shohim si një proces, pyetja ndryshon…
Si po na ndryshon?
Si po na thellon?
Si po na bën më të gjerë?
Sepse dashuria e pjekur është alkimike. Ajo e shndërron pasionin në besim, entuziazmin në përkushtim, frikën në qetësi. Ajo nuk kërkon të të mbajë peng me xhelozi apo me kërkesa për perfeksion. Ajo të jep hapësirë.
Dashuria që kërkon kontroll është frikë e maskuar.
Dashuria që jep liri është siguri e brendshme.
Kur ti i thua dikujt, jo me fjalë por me sjellje: “Je i lirë të jesh vetvetja”, atëherë marrëdhënia nuk ngushtohet, zgjerohet.
Dashuria është si uji. Merr formën e enës ku qëndron, por esenca e saj mbetet e njëjtë, ajo jep jetë. Në një moshë është stuhi; në një tjetër është burim i qetë. Por gjithmonë është ujë.
Shumë njerëz ankohen, “Shkëlqimi ka humbur.”
Por shpesh ata thjesht nuk kanë mësuar të shohin ndryshe.
Shkëlqimi i jashtëm është i dukshëm për të gjithë.
Drita e brendshme kërkon sy të mësuar me errësirën.
Dashuria e vërtetë nuk është ajo që të stolis përkohësisht, por ajo që të ndërton përfundimisht. Ajo bëhet pjesë e strukturës tënde psikologjike, e mënyrës si reagon, si fal, si pret, si qëndron. Nuk është më një emocion që të viziton, është një dimension në të cilin jeton.
Në fund, dashuria nuk zhduket.
Ajo zhvendoset.
Nga sipërfaqja në thelb.
Nga dehja në qëndrueshmëri.
Nga flaka që ndriçon sytë, në nxehtësinë që mban gjallë zemrën.
Dhe kur arrin ta kuptosh këtë, nuk ke më frikë nga kalimi i kohës. Sepse e di që dashuria nuk është një moment për t’u kapur, por një substancë për t’u bërë limf jete.
